Boek
Nederlands

Zwarte tranen

Tom Lanoye (auteur)

Zwarte tranen

In de reeks:
In de verdere lotgevallen van een Belgische vrouw tekent zich steeds meer de 'Belgische ziekte', de institutionele corruptie, af. Vervolg op 'Het goddelijke monster'.
Titel
Zwarte tranen
Auteur
Tom Lanoye
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: Prometheus, 1999
513 p.
ISBN
90-5333-683-4 90-5333-684-2

Besprekingen

Naar het hart van de rottenis

Eigenlijk was Het goddelijke monster (1997), hoewel meer dan 300 bladzijden dik, slechts een aanzet. Een klassieke expositie van wie er meespeelt en een aankondiging van wat er allemaal zal gaan gebeuren. Als Katrien Deschryver haar man Dirk doodschiet bij hun villa in Zuid-Frankrijk wijst alles op een jachtongeval. Maar dat maakt de zaken er niet eenvoudiger op. Katrien Deschryver is een telg uit een beroemde familie. Vader Herman is ooit nog minister geweest maar heeft dan gekozen voor een discreter bestaan als beleggingsadviseur. Oom Leo is een beruchte West-Vlaamse tapijtengigant - Dirk, zijn neef, beredderde zijn zaken. En dan zijn er nog Katriens drie tantes, haar zoontje, haar neurotische moeder, twee broers, een zus en een schoonzus. En een veelgeplaagde onderzoeksrechter die als hij eenmaal zijn tanden in iets heeft gezet niet gauw meer loslaat. Katrien Deschryver wordt opgesloten.

Door het 'ongeval' richt de pers de schijnwerpers op de familie, die al die aandacht natuurli…Lees verder

Broedermoord en burgeroorlog

Tom Lanoye (41) had het verschijnen van Zwarte tranen, het vervolg op Het Goddelijke Monster, al zo vaak aangekondigd en weer afgeblazen dat hij dit keer geen risico's wilde nemen. Vorige week kwam plotsklaps het bericht dat het boek vandaag zou verschijnen. Geen groots opgezet najaarsoffensief zoals in 1997. 'En geloof me, het is écht toeval dat het boek precies drie jaar na de Witte Mars verschijnt.' Toeval? Voor een boek dat eindigt met de Witte Mars en begint met de ontsnapping van Dutroux? Ofwel bestaat het toeval niet, ofwel heeft het een mysterieuze voorkeur voor het werk van Lanoye.
Zwarte tranen is een kanjer van meer dan vijfhonderd bladzijden geworden. Het verhaal pikt de draad weer op van Het Goddelijke Monster. De beeldschone Katrien Deschryver ontsnapt uit de gevangenis waar ze na de moord (?) op haar man werd opgesloten. Ze verdwijnt uit zicht en laat onderzoeksrechter Willy De Decker haar enigmatische dagboeknotities na. De Decker hoopt daarin de waarheid te vinden over tal van louche zaakjes waarin de familie Deschryver genoemd wordt. Hij ontdekt echter alleen dat de notities gericht zijn aan Katriens overleden broertje én dat Katrien tuk is op mysterieuze chocoladen zeepaardjes.

Dit familiedrama met onmiskenbare soap-allures speelt zich af tegen de achtergrond van de kindermoorden, echo's naar de Bende van Nijvel, de moord op Cools, de zaak-Aurousseau, het spaghetti-arrest, de Beaulieu-zaak, het Agusta-schandaal.

De kritiek op Het Goddelijke Monster - voor zover die negatief was - richtte zich vooral op de verweving van fictie en realiteit. Het …Lees verder

Tranen zonder tuiten

Het tweede deel is nog dikker dan het eerste, en nog blijkt het niet gedaan. Meer dan vijfhonderd winterklare bladzijden leesvoer, zelfs goed voor artikels in kranten terwijl de roman nog niet in de winkels lag: Zwarte tranen, Tom Lanoyes vervolg op Het goddelijke monster , is klaar om de topper van de komende Boekenbeurs te worden. Iets minder expliciet een politieke sleutelroman dan zijn voorganger, maar toch ook weer niet zomaar een roman over Katrien Deschryver die haar man per ongeluk neerschoot en daarmee een ketting van calamiteiten in gang zette. Zwarte tranen eindigt met de Witte Mars, en het noodlot van de familie Deschryver is tegelijk het noodlot van het land waarin ze leeft. Die ostentatieve band met de werkelijkheid is Het goddelijke monster twee jaar geleden niet altijd in dank afgenomen. Het boek verkocht uitstekend, maar veel critici lieten lof achterwege. Vooral Nederlandse recensenten reageerden heel scherp. Carel Peeters had het in Vrij Nederland over ,,…Lees verder

Poppen aan een touwtje

In zijn oeverloosheid verstikt Tom Lanoye de dynamiek van zijn roman "Zwarte tranen".

Slikken wat er staat

Misschien zal ooit iemand een vergelijking maken tussen het vierluik Het beleg van Laken (1985-92, in één band gebundeld eind 1999) van Walter van den Broeck en het vooralsnog onafgewerkte en titelloze veelluik dat Tom Lanoye in 1997 begon met Het goddelijke monster en eind 1999 voortzette met Zwarte tranen. Beide projecten hebben veel gemeen, bijvoorbeeld dat ze bulken van de al dan niet verborgen breed-culturele referenties en allusies. Ze hebben vooral hun basisopzet gemeen: ze nemen vele honderden bladzijden de ruimte om een psychisch portret van de eigen biotoop in de postmoderne tijd te schetsen. Maar heeft die biotoop bij Van den Broeck vooral met het tijdsgewricht te maken, bij Lanoye gaat het meer om een plaats, het tot een abstracte mythe verheven België.

In Zwarte tranen gaat de onttakeling verder van de personages uit Het goddelijke monster: de rijke ondernemersfamilie die een katharsis beleeft nadat dochter Katrien per ongeluk haar man …Lees verder

Dit is het tweede deel over het leven van de beeldschone, maar veelal rampen veroorzakende Katrien Deschrijver, na 'Het goddelijke monster' *. Onder de vele verhaallijnen is hier haar ontsnapping uit de gevangenis de belangrijkste. Van Dutroux tot de 'Witte Mars', nauwelijks verhuld komen deze gebeurtenissen aan de orde. Via de corrupte Deschrijver spelen eigenbelang, intriges en belangenverstrengeling , kortom de 'Belgische ziekte' een belangrijke rol. Deze roman kan als zelfstandige geschiedenis gelezen worden; de noodzakelijke voorkennis staat in 'Wat vooraf ging'. Als in de soap GTST worden de raadsels uit de vorige roman opgelost, maar komen er nieuwe voor in de plaats. De gebeurtenissen zijn vlot beschreven, stilistisch vol afwisseling, nu eens komisch, dan weer satirisch of plat, met snel wisselende scènes. Lanoye schreef met dit boek een filmische roman. Hoewel de diepgang niet groot is, boeit de roman toch van begin tot eind. Vrij kleine druk.

Over Tom Lanoye

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door ©2017 Arthur Los Fotografie

Tom Lanoye (uitspraak: /lɑ'nwa:/; Sint-Niklaas, 27 augustus 1958) is romancier, dichter, columnist, scenarist en theaterauteur. Hij woont en werkt in Antwerpen (België) en Kaapstad (Zuid-Afrika).

Biografie

Lanoye was de jongste zoon van een slager. Hij bezocht in Sint-Niklaas het Sint-Jozef-Klein-Seminarie College, toentertijd nog een jongenscollege. Hij studeerde Germaanse Filologie en sociologie aan de Universiteit Gent. In die jaren was hij ook actief lid van het vrijzinnige Taalminnend Studentengenootschap (TSG) 't Zal Wel Gaan. Lanoye studeerde af op een scriptie getiteld De poëzie van Hans Warren. Hij publiceerde zijn eerste werk in eigen beheer, naar eigen zeggen: ‘zoals alle punkbands toentertijd deden: uit onvrede met de bestaande structuren, en om het vak van binnenuit te leren’.

Hij komt vaak op zowel radio als televisie, niet alleen in België, maar ook in Nederland. Verder treedt hij op in theaters met a…Lees verder op Wikipedia