Details
256 p.
Besprekingen
De Morgen
De hoofdpersoon van Hemel, open u is de 16-jarige James Legh. Hij is onzeker, houdt zich het liefst in de periferie op. Sinds kort is hij uit de kast. Zijn ouders aanvaarden het, doen hun best om James uit zijn isolement te bevrijden, maar slagen daar niet echt in.
James is geen prater. Wanneer hij tóch wat moet zeggen, bijvoorbeeld op school, pijnigt hij zichzelf door met zijn vingers een spijker in zijn handpalm te drukken. 'Het was als een boom aftappen: wanneer ik een constante pijn in mijn handpalm kon oproepen, stroomden de woorden eruit.'
Hemel, open u is het debuut van de in Engeland geboren maar in Ierland woonachtige Seán Hewitt (1990). Als dichter heeft hij al een prijzenkast vol. Deze eerste roman wordt verteld als terugblik - een wezenlijk gegeven. Het boek opent met een korte, in 2022 gesitueerde proloog. James is in de dertig en werkt als bibliothecaris, maar hij is wegens de pijnlijke naweeën van zijn recente scheiding op doktersadvies met verlof.
Rafeldraad
Online heeft hij naar beelden gezocht van het Noord-Engelse dorp Thornmere, waar hij zijn jeugd doorbracht, 'in de hoop het antwoord te vinden op iets wat onvoltooid was gebleven, een draad door mijn leven die maar bleef rafelen, al die jaren later'.
Nadat James een bezoek heeft gebracht aan Thornmere voert de roman terug naar de herfst van 2002, naar de periode van twaalf maanden die James' leven voorgoed zou veranderen.
Het gezin Legh heeft het niet breed en als er een baantje als melkbezorger vrijkomt, neemt James dat met frisse tegenzin aan. Tijdens een van zijn rondes ontdekt hij dat er bij boer Hyde voor onbepaalde tijd een jongen logeert. Het is Luke, 17, en duidelijk uit een ander hout gesneden dan hijzelf. Luke is zelfverzekerd, stoer en wat James betreft van een onweerstaanbare schoonheid.
Van het ene op het andere moment belandt James in een totaal andere werkelijkheid. Een werkelijkheid die hij gepassioneerd aan de lezer voorlegt, en die die lezer maar het best met enige reserve tot zich kan nemen.
Hopeloos verliefd heeft James nog maar één doel in zijn leven: Lukes hart winnen. Als Luke hem op 'Bonfire Night' overhaalt tot kwajongensstreken met vuurwerk - heel ongebruikelijk voor de normaliter zo gezagsgetrouwe James - zijn zijn ouders woedend, maar voelt hij zichzelf bevrijd, 'losgebroken'.
In zijn passie is hij blind voor signalen die de lezer wél oppikt: Luke is wel geïnteresseerd in een mannelijke vriend, maar niet in een mannelijke geliefde. Elke keer als Luke hiervan blijk geeft, weet James zijn woorden en handelingen zo te interpreteren dat een liefdesrelatie wel degelijk een mogelijkheid lijkt.
Zoete verrotting
James raakt vervreemd van het gezin waarvan hij deel uitmaakt en verwaarloost zijn ziekelijke broertje Eddie, dat hem adoreert. Tot zijn verdriet en schaamte constateert de terugblikkende ik-verteller dat veel herinneringen aan Eddie hem zijn ontschoten.
Op zijn eigen manier wordt ook Luke geobsedeerd door verlangens. Hij is eenzaam. Zijn ouders zijn gescheiden, zijn moeder woont met haar nieuwe vriend in Frankrijk, en zijn vader - de enige persoon in zijn leven met wie hij een echte band heeft gehad - zit in de gevangenis. In veel opzichten verlangen de twee jongens naar elkaars situatie.
De roman vat James' verliefdheid in treffende details. Als de twee jongens stiekem een fles wijn leegdrinken, lezen we: 'Er zat wat spuug van Luke op de rand, en ik zette er snel mijn lippen op zodat hij het niet zou merken. Het spuug was nog warm.'
En als zijn zakmes zoek is, raakt James niet in paniek omdat hij het van zijn vader heeft gekregen, maar omdat Luke het heeft vastgehouden.
Dat Hewitt een aantal veelgeprezen dichtbundels op zijn naam heeft staan is te merken. Vooral de veelal lyrische natuurbeschrijvingen zijn indrukwekkend. Vertaler Erwin Mortier heeft zich er met voelbare liefde op geworpen.
Vaak sluiten de pastorale passages fraai aan bij de beschreven gevoelens en gebeurtenissen. Zoals: 'Er hing al een geur van zoete verrotting in de lucht, met het goud en amber van gemaaide akkers, de lugubere overdaad van de laatste bloemen in de voortuin, voordat alles begon te vervallen. (...) Die ochtend liet op een zoete en aanhoudende manier doorschemeren dat de zomer ten einde liep.'
Hemel, open u is een overtuigend portret van een allesverzengende eerste verliefdheid, die alle volgende liefdes onmogelijk maakt. Het feit dat James in de roman nauwelijks woorden aan zijn huwelijk wijdt is veelzeggend.
Een schijnbaar terloopse opmerking tegen het slot is niet minder dan vernietigend: 'Zelfs de dag dat ik trouwde dacht ik niet aan mijn man, maar aan Luke.'